Btw als zelfstandige, hoe zit dat precies?

Hoe zit dat met btw?

Hallo, in deze les gaan we het hebben over de btw, de belasting op de toegevoegde waarde. Er staat wel wat op het programma in deze les. Enerzijds gaan we de vraag beantwoorden, de btw, wat is dat precies? Anderzijds gaan we bekijken hoe de btw in zijn werk gaat. En tot slotte gaan we ook eens bekijken naar wie of wat is nu een btw-plichtige.

We beginnen bij het begin, namelijk de vraag, de btw, wat is dat? Wel, btw staat voor de belasting op de toegevoegde waarde. Dit is een belasting die je gaat moeten heffen als ondernemer op de levering van goederen, het verlenen van diensten. En het btw-tarief, 6, 12 of 21 procent, is afhankelijk van het soort product of dienst dat je levert of verkoopt. Een tarief van 0% bestaat ook.

Ik geef graag eventjes een overzicht van de verschillende btw-tarieven. Enerzijds heb je 6% btw, dat moet je aanrekenen op basisproducten of diensten. Anderzijds heb je ook een percentage van 12%. Dat moet je aanrekenen op producten, diensten die vanuit sociaal of economisch standpunt belangrijk zijn. En tot slot heb je ook 21% btw als tarief.

Dat is eigenlijk een tarief dat je meestal op de meerderheid van de producten of diensten moet aanrekenen. Goed we zijn al bij vraag 2 beland, namelijk hoe gaat de btw precies in zijn werk? Wel, dat is een interessant gebeuren dat ik graag eventjes voor jullie toelicht. Ben je een ondernemer, ben je een zelfstandige, dan ga jij als ondernemer aan jouw klant een totale prijs aanrekenen.

Dat is de kostprijs van jouw goed of van jouw dienst die je levert, plus de btw. Dus met andere woorden, de totale prijs is de basisprijs plus de btw. Jouw klant gaat die totale prijs betalen. In het voorbeeld is de basisprijs 700 euro plus 21% btw. Met andere woorden, het btw-stukje kost 147 euro. De klant betaalt aan de ondernemer, aan jullie, de volledige som, namelijk 847 euro.

Maar de ondernemer gaat nadien, zal ik maar zeggen, het stukje btw, namelijk die 147 euro, moeten doorstorten naar de schatkist in de vorm van btw-aangiftes. Maar daar stopt het verhaal niet. Diezelfde ondernemer zal mogelijks goederen of diensten moeten aankopen voor de uitoefening van zijn of haar zelfstandige activiteit.

Met andere woorden, een verkoper zal ook aan een ondernemer een totale prijs aanrekenen. Maar die ondernemer die dus iets gekocht heeft met btw, zal die betaalde btw kunnen recupereren. Met andere woorden, je zou kunnen stellen dat een ondernemer, een zelfstandige, enerzijds btw doorstort naar de staat, maar ook btw recupereert van de schatkist. Dat brengt ons al bij vraag 3.

Wie of wat is nu precies een btw-belastingsplichtige? Wel, hebben we het over btw, dan moeten we zeker eventjes gaan kijken naar de uitgeoefende activiteiten, dat is heel cruciaal. En anderzijds moeten we ook even gaan kijken naar de verschillende btw-regelingen die er zijn. Hou die twee zeker in het achterhoofd.

Gesteld dat jij activiteiten uitoefent die vrijgesteld zijn van btw, dan oefen jij activiteiten uit die als het ware opgesomd staan in artikel 44 van het btw-wetboek. Dat is als het ware een lijstje van activiteiten die vrij zijn van btw. Dat heeft een aantal gevolgen. Er gaat geen btw-activatie moeten gebeuren Je gaat geen btw-aangiften moeten indienen.

En dat komt eigenlijk omdat je geen btw moet aanrekenen, maar je gaat ook geen btw kunnen recupereren. Nog eens samengevat, dit zijn de vrijgestelde btw-activiteiten. Je bent dan vrijgesteld van btw. Nu, het zou ook wel eens kunnen zijn dat je activiteiten uitoefent die niet onder artikel 44 vallen. Dan oefen je btw-plichtige activiteiten uit.

Dan moet er een btw-activatie gebeuren, ga je btw-aangiftes moeten indienen, en dat allemaal omdat jij aan jouw klanten btw gaat moeten aanrekenen. Maar in deze situatie ga je wel btw kunnen recupereren Goed, en dan heb je ook nog een soort van hybride vorm. Het zou wel eens kunnen zijn dat jij als ondernemer enerzijds activiteiten uitoefent die vrij zijn van btw, en anderzijds dat je ook activiteiten uitoefent waarvoor je btw moet aanrekenen.

In dat geval ben je een gemengde btw-plichtige. Weet dat je in dat geval sowieso ook een btw-activatie zal moeten doen. Concreet zal je dan btw moeten aanrekenen op je btw-onderworpen activiteiten en geen btw aanrekenen op je vrijgestelde activiteiten. Vandaar de term gemengde btw-plichtige.

Zoals gezegd moet je ook rekening houden met de btw-regeling waarvoor je opteert. Er zijn als het ware een aantal regelingen, zal ik maar zeggen. Ofwel dien jij jouw btw-aangiftes in om de drie maand dus trimestrieel. Ofwel ben jij verplicht om jouw btw-aangiftes per maand in te dienen. Ofwel zit jij in een regeling...

Namelijk een vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Dat is een regeling waarin je eigenlijk geen btw-aangiftes moet indienen, niet tegenstaande je wel btw-plichtig bent. Daar ga ik op de volgende dia eventjes op ingaan. De eerste regeling die bestaat als het ware of die we belichten, is de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen.

Wat is een kleine onderneming? Wel, een kleine onderneming is als het ware een btw-plichtige onderneming met een jaaromzet van niet meer dan 25.000 euro. Is dat jouw situatie, dan kan je er eventueel voor kiezen om gebruik te maken van die vrijstellingsregeling. Die vrijstellingsregeling houdt in dat je eigenlijk alsnog, niet tegenstaande je een btw-plichtige onderneming bent, geen btw gaat aanrekenen aan jouw klanten.

Bij gevolg ga je ook geen btw-aangiftes moeten indienen, maar ga je ook dus geen btw kunnen recupereren. Dat is wel een belangrijk iets om rekening mee te houden wanneer je bijvoorbeeld nog zelf grote aankopen moet doen of bepaalde investeringen van plan bent om te doen. Opgelet, deze vrijstellingsregeling is niet mogelijk voor alle activiteiten.

Bijvoorbeeld voor activiteiten in de bouw is het niet toegestaan om te werken met een vrijstellingsregeling. We laten ook graag ons licht even werpen op de driemaandelijkse of trimesteriële aangiftes. Dat is beter bekend onder de kwartaalaangiftes. Dit houdt in dat jouw omzet minder bedraagt dan 2.500.000 euro per jaar.

Dus zit je met jouw omzetcijfer onder dat bedrag, dan kan jij gebruik maken van die trimesteriële aangiftes. Dus om de drie maand een aangifte indienen. Dit houdt in dat je dus zeker btw gaat aanrekenen bij jouw klanten en dat je dan per drie maanden, per trimester, de btw gaat doorstorten naar de schatkist zal ik maar zeggen.

Dat is ook het moment waarop jij btw gaat kunnen recupereren. Dus betaalde btw trek je als het ware op dat moment ook terug. En dan nog een laatste regeling namelijk die van de maandaangiftes. Wel, heb jij een onderneming en bedraagt de omzet van jouw onderneming meer dan 2.500.000 euro per jaar, dan ben jij verplicht om per maand een btw-aangifte in te dienen.

Je gaat dus zeker ook btw moeten aanrekenen, je gaat die btw moeten doorstorten maar ook hier kan je btw gaan recupereren. Op de volgende slide vatten we alles nog eventjes samen. U ziet heel duidelijk de btw-vrijgestelde activiteiten staan. Dat is als het ware één regeling. En daarnaast zie je die andere regeling, namelijk de vrijstellingsregeling, of de driemaandelijkse aangiftes of de maandaangiftes.

Ik belicht eventjes het bovenste lijntje en het onderste lijntje. Heb je een btw-activatie nodig wanneer je vrijgesteld bent van btw? Nee. In de andere gevallen is een btw-activatie sowieso verplicht. En zoals gezegd kijken we ook nog even zeker naar het laatste lijntje. Het is heel belangrijk dat ongeacht je nu vrijgesteld bent van btw of niet vrijgesteld van btw en in een bepaald regeling zit, je hebt sowieso bepaalde boekhoudkundige verplichtingen, bepaalde verplichtingen op vlak van facturatie.

Goed, deze les sluiten we af met een aantal veelgestelde vragen, de zogenaamde faqs. We gaan ze proberen te beantwoorden en ik hou het antwoord als het ware nog eventjes in beraad. De eerste vraag die wij vaak krijgen, is een btw-nummer hetzelfde als een ondernemingsnummer? Dat is een goeie vraag. Wel, het zijn sowieso als het ware twee aparte nummers niet tegenstaande de cijfers wel dezelfde zijn, maar een btw-nummer is eigenlijk een ondernemingsnummer dat als btw-nummer geactiveerd werd.

Dus je zou een beetje kunnen stellen dat ieder btw-nummer, bijna ieder btw-nummer eigenlijk ook een ondernemingsnummer is, maar niet ieder ondernemingsnummer is zomaar ook een btw-nummer. Die nummers worden ook als het ware verschillend geactiveerd. Start je met een eenmanszaak, dan verkrijg jij jouw ondernemingsnummer via jouw ondernemingsloket dat jouw eenmanszaak gaat inschrijven in de kruispuntbank van ondernemingen.

Start je met een vernootschap, dan zal het eigenlijk bij de neerlegging van de oprichtingsakte van jouw vernootschap zijn dat de ondernemingsrechtbank jou het ondernemingsnummer zal meedelen. Nadien, als je btw-plichtig bent, moet jouw ondernemingsnummer geactiveerd worden als btw-nummer. Voor die btw-activatie kan je gebruik maken van bijvoorbeeld een accountant, je kan het ook zelf via MyMinfin, of je kan natuurlijk ook dat toevertrouwen aan Liantis ondernemingsloket.

Dus het antwoord op deze vraag, is een btw-nummer hetzelfde als een ondernemingsnummer, is eigenlijk ja en nee. Goed, een volgende vraag. Klopt het dat medische beroepen zoals dokters, tandartsen, kinesisten enzovoort, sowieso geen btw-nummer nodig hebben? Wel, dan moeten we eigenlijk goed gaan kijken naar welke activiteiten die mensen uitoefenen. Oefenen zij enkel therapeutische handelingen uit, dan zijn zij vrijgesteld van btw. Gebeurt het nu dat bijvoorbeeld een arts, een verpleegkundige enerzijds therapeutische handelingen uitoefent en daarnaast ook niet-therapeutische handelingen uitoefent? Wel, dan zou je bijvoorbeeld in dit geval kunnen spreken over een gemengde btw-plichtige en is er een btw-activatie nodig.

Dus het antwoord op deze vraag is eigenlijk nee, niet helemaal. De kans dat een (para)medisch beroepsbeoefenaar een btw-nummer nodig heeft, is vrij groot. En dan de laatste vraag, een beetje de proef op de som. Is de vrijstelling onder artikel 44 van het btw-wetboek hetzelfde als de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen?

Wel, ik kan het hier al zeggen, het antwoord zal nee zijn op deze vraag. Want activiteiten onder artikel 44 van het btw-wetboek zijn activiteiten die eigenlijk a priori vrijgesteld zijn van btw (als je voldoet aan de voorwaarden). Dat is dat lijstje waarvan ik sprak. Heb jij activiteiten die deel uitmaken van dat lijstje, om het zo te zeggen, dan is er geen btw-activatie nodig.

Als jij enkel vrijgestelde activiteiten uitoefent, is er geen btw-activatie nodig. Nu, ben jij btw-plichtig of ben jij gemengd btw-plichtig? Dat wil dus zeggen dat je wel en niet activiteiten onder artikel 44 uitoefent. Wel, dan gaat er wel een btw-activatie moeten gebeuren. Dan ben je in zekere zin btw-plichtig.

Maar zoals gezegd als btw-plichtige is het mogelijk met een omzet van niet meer dan 25.000 euro om te kiezen eventueel voor een vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Het zijn dus echt wel heel verschillende termen. Vrijgestelde activiteiten versus de vrijstellingsregeling. Dus het antwoord op deze vraag, ik zei het al, is echt wel neen.